AI en de zorgsector in Brussel: een kans voor patiënten en professionals, met verschillende impact op beroepen
Actiris publiceert een kwalitatieve analyse over artificiële intelligentie in de zorgsector in Brussel. De studie toont een al merkbare adoptie van AI op het niveau van de zorg en de organisatie van het werk, met name door een verbetering van de klinische nauwkeurigheid en een vereenvoudiging van administratieve procedures. Deze analyse steunt op een combinatie van literatuuronderzoek, expertinterviews en een collaboratieve workshop.
De analyse onthult een fundamentele trend: technologie ondersteunt artsen, verpleegkundigen en kinesitherapeuten, terwijl een deel van de administratieve taken wordt geautomatiseerd, wat deze functies zou kunnen transformeren. Deze automatisering zou professionals in staat stellen zich meer te concentreren op patiënten of leden. Ook ethische vraagstukken, de onderlinge koppeling van systemen en het verwerven van nieuwe vaardigheden behoren tot de uitdagingen die moeten worden aangepakt.
Ziekenhuizen, mutualiteiten en medische praktijken: een gedifferentieerd gebruik
De meest zichtbare toepassingen van AI hebben betrekking op hulp bij diagnose en besluitvorming, ondersteunde beeldvorming, ondersteuning bij bepaalde chirurgische handelingen, opvolging van patiënten thuis en automatisering van functies zoals het opstellen van verslagen, het beheer van dossiers of het maken van afspraken.
In ziekenhuizen vordert de implementatie, maar het ontbreken van digitalisering van bepaalde diensten, de veelheid aan gebruikte informaticasystemen en de staat van sommige infrastructuren remmen nog steeds de onderlinge verbinding. Kleinere structuren zoals medische en paramedische praktijken gaan voorzichtiger vooruit, vooral omwille van kosten en toegankelijkheid van digitale oplossingen. Mutualiteiten onderscheiden zich door een verdergaande digitalisering en ontwikkelen conversatie‑assistenten om hun leden beter te oriënteren.
AI doet beroepen en hun taken evolueren
Aan de kant van de beroepen vertaalt de transformatie zich in een evolutie van de rollen. Bij artsen wordt de praktijk heringericht rond supervisie en validatie van door AI gegenereerde conclusies, terwijl beeldvorming en postoperatieve opvolging aan efficiëntie winnen. Verpleegkundigen versterken de prioritering van zorg, het toezicht op parameters en de coördinatie van teams. Kinesitherapeuten zien het op afstand coachen toenemen, met beter onderbouwde functionele evaluaties en gepersonaliseerde protocollen.
Voor administratieve ondersteuning in zorginstellingen of mutualiteiten opent de vermindering van routinetaken de weg naar een heroriëntatie op de relatie met de klant of patiënt. Deze dynamiek vraagt om het ontstaan van hybride profielen — AI‑referenten, digitale coördinatoren, data stewards — die behoeften op het terrein kunnen verbinden met oplossingen.
Strategische en operationele actiepistes
Om de implementatie van AI op een verantwoorde manier te versnellen, beveelt de studie aan om inspanningen te concentreren op de onderlinge verbinding van systemen en de vereenvoudiging van stromen tussen actoren, om financieel te ondersteunen bij minder uitgeruste structuren om verschillen in toegang tot tools te vermijden, en om platforms voor gegevensdeling te harmoniseren — met name in Brussel — om dubbele invoer te verminderen en organisatorische obstakels weg te nemen.
Actiris beveelt ook aan dat curricula en permanente vorming de praktijk integreren van prompts, kritische analyse van resultaten, gebruik van verbonden apparaten en teleconsultatie, terwijl nieuwe beroepen worden erkend die deze transitie begeleiden. Actiris stelt ook de oprichting voor van een praktijkgemeenschap « AI & gezondheid » om ervaringen te delen, methodes te stabiliseren en de veiligheid van toepassingen te versterken.
Een strikt kader voor AI en obstakels
Het is echter essentieel om de bedreigingen met betrekking tot gegevens te beheersen. De vereisten van het Europese kader (AI Act) en de GDPR leggen transparantie en betrouwbaarheid van systemen op, wat een robuuste informatiebeheer veronderstelt: kwaliteit en structurering van datasets, traceerbaarheid van resultaten, controle van bias, versterkte cyberveiligheid en echte interoperabiliteit tussen systemen. Daar komt nog de digitale kloof bij, die toegankelijke alternatieven vereist voor doelgroepen die minder vertrouwd zijn met de tools, zodat innovatie ten goede komt aan iedereen.
Lees hier de volledige studie.
Voor een heldere samenvatting van de studie, bekijk hier de video-podcastaflevering op Youtube.
Nora Ed-Daoui
