De impact van (alleenstaand) ouderschap op tewerkstelling: vrouwen boeten in, mannen maken net meer carrière.
Actiris publiceert vandaag een nieuwe studie die de impact van ouderschap analyseert, en meer specifiek van alleenstaand ouderschap, op de arbeidsmarktparticipatie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De studie brengt de effecten in kaart op vlak van professionele trajecten en beschikbaarheid voor werk. Wat opvalt, zijn de ongelijkheden tussen man en vrouw die daaruit uitvloeien.
Impact van ouderschap met duidelijke genderverschillen
De studie onderzocht de werkgelegenheidsgraad van mannen (78,2%) en vrouwen (77,3%) die vrijwel gelijk is als ze geen kinderen hebben. Dit beeld verandert sterk zodra er kinderen zijn: bij mannen stijgt de werkgelegenheidsgraad met 7 procentpunten terwijl deze bij vrouwen daalt met 18,5 procentpunten bij het eerste kind en nog verder bij elk bijkomend kind. Ook op het vlak van werkloosheid tekenen zich duidelijke genderverschillen af. De komst van een kind leidt bij vrouwen tot een stijging van de werkloosheidsgraad van 9% naar 13% terwijl deze bij mannen net afneemt.
Moeders dragen over het algemeen meer zorgverantwoordelijkheden en ervaren moeilijkheden om werk en gezinsleven te combineren, toont de studie aan. Deze uitdagingen leiden tot een verhoogde mentale belasting, minder beschikbaarheid op de arbeidsmarkt en een grotere kans op precaire jobs. Vrouwen met kinderen hebben hierdoor ongeveer 40% minder kans om opnieuw werk te vinden dan vrouwen zonder kinderen.
De studie vindt ook dat de impact van ouderschap bijzonder uitgesproken is bij vrouwen die zich reeds in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt bevinden. Opleidingsniveau blijkt hierin een bepalende factor: moederschap heeft een sterker negatieve invloed op de kansen van laagopgeleide vrouwen dan van hoogopgeleide vrouwen.
.png)
Alleenstaand ouderschap
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest onderscheidt zich met een opvallend hoog aandeel eenoudergezinnen: in 34,5% van de Brusselse huishoudens zijn kinderen aanwezig en 1 op 3 hiervan zijn eenoudergezinnen. In maar liefst 86% van de gevallen gaat het om een alleenstaande moeder.
Uit de studie blijkt dat de impact van ouderschap nog groter is op deze groep van alleenstaande moeders. In vergelijking met moeders met partner stijgt hun werkloosheidsgraad tot 23% (10 procentpunt hoger dan moeders met een partner). En ook hun werkgelegenheidsgraad ligt 7 procentpunten lager. Alleenstaande moeders dragen namelijk de volledige zorglast en worden vaker geconfronteerd met financiële druk. Ze lopen bovendien een groter risico op jobs van lagere kwaliteit, wat zich onder meer vertaalt in een hogere kans op tijdelijke contracten.
Uitdagingen tot een gelijke toegang tot de arbeidsmarkt
De studie schijnt het licht op verschillende uitdagingen die moeders ervaren om zich te integreren op de arbeidsmarkt in combinatie met het ouderschap. Te beginnen met de beperkte toegang tot betaalbare en flexibele kinderopvang. Er bestaan grote verschillen tussen gemeenten en vooral kwetsbare wijken kampen met een tekort aan plaatsen en kosten die voor sommige moeders moeilijk te betalen zijn.
Daarnaast versterkt discriminatie de ongelijkheden voor moeders. Door genderstereotypen worden vrouwen, en in het bijzonder alleenstaande moeders, sneller als minder beschikbaar beschouwd, wat zich vertaalt in minder jobkansen, minder promoties en een groter risico op het niet verlengen van contracten.
Deze combinatie van factoren verhoogt het risico op armoede aanzienlijk: in Brussel worden 53,5% van de personen in een eenoudergezin geconfronteerd met armoede of sociale uitsluiting, het hoogste niveau van België (bron cijfers: Statbel). De afhankelijkheid van één inkomen, instabiele loopbanen en moeilijkere toegang tot opvang versterken deze kwetsbaarheid, vooral bij vrouwen met een laag opleidingsniveau.
Tenslotte onderlijnt de studie ook het feit dat de beperking van de werkloosheidsuitkeringen vooral alleenstaande moeders treft. Zij hebben vaker gefragmenteerde loopbanen en zijn sterker vertegenwoordigd in deeltijdse en precaire statuten. Hierdoor lopen ze een groter risico om hun uitkeringen te verliezen en hierdoor in financiële moeilijkheden te komen.
Nog meer weten? Lees hier de volledige studie.
Voor een heldere samenvatting van de studie met inzichten vanop het terrein, bekijk hieronder de videopodcast-aflevering op Youtube.
Nora Ed-Daoui
